İşten Ayrılış Hesaplama 2026: Maaş ve Tazminat

İşten ayrılırken hangi alacaklarınızı kontrol etmelisiniz?

İş sözleşmesinin sona ermesi, yalnızca son çalışma gününün belirlenmesinden ibaret değildir. İşçinin çalışma süresi boyunca hak ettiği ancak henüz ödenmemiş ücretleri, kullanılmayan izinleri, koşulları oluşmuş tazminatları ve varsa fazla çalışma alacakları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

İşten ayrılışta alınacak toplam ödeme; ücret düzeyine, kıdeme, fesih nedenine, kullanılmamış izin günlerine, düzenli yan haklara ve ilgili yasal kesintilere göre değişir. Bu nedenle herkes için geçerli tek bir net ödeme tutarı bulunmaz.

Özellikle yılın ikinci yarısında işten ayrılan çalışanların kıdem tazminatı tavanını, yıl içinde biriken vergi matrahını ve son bordrodaki prim günlerini birlikte değerlendirmesi önemlidir. MaaşAnaliz’in kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracı üzerinden kişisel bilgilerinize göre hesaplama yapabilir, sonuçları işvereninizin hazırladığı bordroyla karşılaştırabilirsiniz.

1. Son maaş ve kıst ücret nasıl hesaplanır?

İş sözleşmesinin ayın ortasında sona ermesi halinde, son ücret hesabında çalışılan günler ve o dönemde hak edilen diğer ücret kalemleri dikkate alınır. Aylık ücretle çalışanlar için pratik bir ön hesaplamada aylık brüt ücret 30’a bölünerek günlük ücret bulunabilir.

Örnek kıst maaş hesabı

Aylık brüt ücreti 60.000 TL olan ve örnek hesaplamada 8 günlük ücrete hak kazanan bir çalışan için:

• Günlük brüt ücret: 60.000 / 30 = 2.000 TL
• 8 günlük kıst brüt ücret: 2.000 × 8 = 16.000 TL

Bulunan 16.000 TL, brüt tutardır. Çalışanın eline geçecek net miktar; ilgili dönemin SGK ve işsizlik sigortası primi, gelir vergisi matrahı, asgari ücret istisnası, damga vergisi ve uygulanabilir diğer kesintiler dikkate alınarak belirlenir.

Kümülatif gelir vergisi matrahı neden önemlidir?

Ücret gelirlerinde gelir vergisi, ilgili yılın vergi tarifesi ve çalışanın vergi matrahı dikkate alınarak hesaplanır. Yıl içinde elde edilen ücretler arttıkça uygulanacak marjinal vergi oranı da değişebilir. Bu nedenle aynı brüt ücreti alan iki çalışan, farklı dönemlerde farklı net ücretler elde edebilir.

İşten ayrılma ayında son ücretle birlikte prim, ikramiye, fazla mesai veya izin ücreti gibi ödemeler yapılması da bordro sonucunu etkileyebilir. Yeni bir işe geçildiğinde önceki işverendeki kümülatif matrahın yeni bordroya nasıl yansıtılacağı ayrıca değerlendirilmelidir; matrahın her durumda otomatik olarak devredildiği veya aynı şekilde sürdüğü varsayılmamalıdır.

2. Kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 59. maddesine göre iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, işçinin hak kazanmış olduğu ancak kullanmadığı yıllık izin sürelerinin ücreti ödenir. Bu alacak, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanır.

Yıllık izin ücreti hakkı ile kıdem tazminatı hakkı birbirinden farklıdır. İşçi kıdem tazminatına hak kazanmasa bile hak edilmiş ve kullanılmamış yıllık izinlerinin ücretini talep edebilir.

Yıllık izin ücreti hesaplama formülü

Örnek yıllık izin alacağı

Aylık brüt ücreti 45.000 TL olan ve 10 gün kullanılmamış yıllık izni bulunan bir çalışanın örnek brüt izin alacağı:

• Günlük brüt ücret: 45.000 / 30 = 1.500 TL
• 10 günlük izin ücreti: 1.500 × 10 = 15.000 TL brüt

Bu tutar net ödeme değildir. Kullanılmayan yıllık izin ücreti ücret niteliğindedir ve genel olarak SGK primine esas kazanca dahil edilir. Gelir vergisi ve damga vergisi yönünden de ilgili mevzuat uygulanır. Prim hesabında ilgili ayın prime esas kazanç üst sınırı dikkate alınır.

İşverenin yıllık izinlerin kullandırıldığını ileri sürmesi halinde izin kayıtları ve ilgili belgeler önem taşır. İşçi de kendi izin kayıtlarını, bordrolarını ve varsa yazılı bildirimlerini saklamalıdır.

3. Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? 2026 güncel tavanı

Kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte bulunan 14. maddesi kapsamında ve kanunda belirtilen şartların oluşması halinde ödenir. Genel kural olarak aynı işverene bağlı en az bir yıllık kıdem gerekir; ancak kıdemin bulunması tek başına her fesihte tazminat hakkı doğurmaz.

İşçinin ayrılma nedeni, işverenin fesih gerekçesi, emeklilik veya askerlik gibi özel durumlar ve kanunda düzenlenen diğer fesih halleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Olağan istifa halinde kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz; kanuni istisnalar saklıdır.

Giydirilmiş brüt ücret nedir?

Kıdem tazminatı hesabında esas alınan ücret, kural olarak son brüt ücret ile para veya para ile ölçülebilen ve süreklilik gösteren menfaatlerin dikkate alınmasıyla belirlenen giydirilmiş brüt ücrettir.

Somut olayın niteliğine göre değerlendirmeye alınabilecek kalemler şunlardır:

• Çıplak brüt ücret
• Düzenli ve koşulları oluşmuş nakdi sosyal yardımlar
• Yemek veya yakacak yardımı gibi süreklilik gösteren menfaatler
• Hukuki niteliğine göre düzenli prim ve ikramiyeler
• Ücret eki niteliğindeki diğer sürekli menfaatler

Her ödeme otomatik olarak giydirilmiş ücrete eklenmez. Ödemenin düzenli olup olmadığı, hangi amaçla yapıldığı, sözleşme veya toplu iş sözleşmesi hükümleri ve ilgili hukuki ölçütler dikkate alınır.

Kıdem tazminatı hesaplama formülü

Örnek kıdem tazminatı hesabı

Kıdem tazminatına hak kazandığı varsayılan, 5 yıllık hizmet süresi bulunan bir çalışanın kıdeme esas giydirilmiş brüt ücreti 90.000 TL olsun.

• Giydirilmiş brüt ücret: 90.000 TL
• 2026 ikinci yarı tavanı: 73.729,87 TL
• 5 tam yıl için örnek brüt tutar: 73.729,87 × 5 = 368.649,35 TL

Bu örnekte brüt kıdem tazminatı 368.649,35 TL’dir. Gerçek hesaplamada tam yıl dışındaki süreler de eklenir. Kıdem tazminatında genel olarak SGK işçi primi ve gelir vergisi kesilmez; damga vergisi ve uygulanabilir istisnalar ayrıca değerlendirilir.

Kendi ücretiniz ve hizmet süreniz üzerinden hesaplama yapmak için MaaşAnaliz kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

4. İhbar tazminatı ve yasal bildirim süreleri

Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesinde belirtilen bildirim süreleri uygulanır. Bildirim şartına uyulmaması, somut olayın koşullarına göre ihbar tazminatı yükümlülüğü doğurabilir.

Kanundaki bildirim süreleri asgari sürelerdir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılmış süreler bulunabilir. İş Kanunu’nun 24 ve 25. maddeleri kapsamında bildirimsiz fesih halleri gibi istisnalar da ayrıca değerlendirilmelidir.

İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?

İhbar tazminatında, kural olarak bildirim süresine karşılık gelen ücret ve dikkate alınması gereken ücret ekleri esas alınır. Hesaplamada giydirilmiş ücret yaklaşımı uygulanır ve kıdem tazminatındaki gibi aynı tutarda bir yasal tavan bulunmaz.

İhbar tazminatı genel olarak gelir vergisi ve damga vergisine tabidir; SGK primi bakımından ücret niteliğindeki normal çalışma karşılığı ödemelerle aynı şekilde değerlendirilmez. Bordroda kullanılan kesinti türleri, ödemenin gerçek hukuki niteliğine göre kontrol edilmelidir.

5. Fazla mesai, prim, ikramiye ve diğer işçilik alacakları

Son bordro yalnızca temel ücret ve tazminatlardan oluşmayabilir. Çalışanın iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, işyeri uygulamaları ve fiilî çalışma kayıtlarına göre başka alacakları da bulunabilir.

Kontrol edilmesi gereken diğer kalemler

• Fazla çalışma ücreti: Kanuni koşullara göre hesaplanmış ancak henüz ödenmemiş fazla çalışma alacakları.
• Hafta tatili ücreti: Çalışmanın gerçekleştiği ve ücret hakkının doğduğu durumlarda ilgili alacaklar.
• Ulusal bayram ve genel tatil ücreti: İlgili günlerde yapılan çalışmalardan kaynaklanan hak edişler.
• Prim ve ikramiye: Sözleşme, işyeri uygulaması veya toplu iş sözleşmesine göre kazanılmış fakat ödenmemiş tutarlar.
• Sosyal yardımlar: Hak kazanılmış yemek, yol, yakacak ve benzeri ücret eki ödemeler.
• Ücret farkları: Ücret artışı, toplu iş sözleşmesi veya geriye dönük bordro düzeltmesinden kaynaklanan alacaklar.

Bu kalemlerin tamamı her çalışan için otomatik olarak doğmaz. Ödemenin hak edilip edilmediği, hangi döneme ilişkin olduğu, bordroda gösterilip gösterilmediği ve uygulanacak kesintiler ayrı ayrı belirlenmelidir.

6. İşten ayrılış ödemelerinde SGK ve vergi kesintileri

İşten ayrılırken yapılan tüm ödemeler aynı kesinti kurallarına tabi değildir. Ödemenin ücret, ücret eki veya tazminat niteliği; SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi yönünden ayrı değerlendirme yapılmasını gerektirir.

Tablodaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Prim ve vergi hesaplamalarında yasal istisnalar, prime esas kazanç sınırları, asgari ücret istisnası, ödemenin ilişkin olduğu dönem ve ödeme türü dikkate alınmalıdır.

2026 SGK prime esas kazanç üst sınırı

2026 yılında aylık brüt asgari ücret 33.030 TL’dir. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki normal 4/a sigortalıları için prime esas günlük kazanç üst sınırının aylık karşılığı, aylık brüt asgari ücretin 9 katı olan 297.270 TL’dir.

Bu sınır, SGK primine tabi ödemelerin değerlendirilmesinde önem taşır. Kıdem tazminatı tavanıyla aynı amaç ve hesaplama sistemine sahip değildir.

Güncel parametreler için SGK’nın prime esas kazanç açıklamalarını kontrol edin.

7. İşten ayrılışta toplam alacak hesabı: Örnek senaryo

Aşağıdaki senaryo, farklı alacak kalemlerinin toplamını nasıl değerlendirebileceğinizi göstermek için hazırlanmıştır. Hesaplama, tüm alacaklara hak kazanıldığı varsayımına dayanır; gerçek bir çalışanın net ödemesini göstermez.

Bu örnekte sayısal olarak gösterilen üç kalemin brüt toplamı 399.649,35 TL’dir. Bu tutar, gerçek bir fesih dosyasındaki net ödeme veya kesin toplam alacak anlamına gelmez. Örnek kalemler farklı ücret varsayımlarına dayanmaktadır ve yalnızca hesaplama yöntemini açıklamak için bir araya getirilmiştir.

Gerçek hesaplamada aynı çalışana ait doğru ücret bilgileri kullanılmalı; ihbar tazminatı, kıdem süresinin küsuratlı bölümü, varsa prim ve fazla mesai alacakları ile her kaleme uygulanacak yasal kesintiler eklenmelidir.

8. İbraname imzalarken nelere dikkat edilmeli?

İbraname, işçinin işverene karşı belirli alacaklarının sona erdiğine ilişkin bir belge niteliği taşıyabilir. Ancak işçi alacaklarına ilişkin ibra sözleşmelerinin geçerliliği, Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesinde yer alan koşullara bağlıdır.

Genel olarak işçi alacaklarına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, alacak türü ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin eksiksiz olarak banka aracılığıyla yapılması gibi şartlar değerlendirilir. Kanundaki koşulları taşımayan ibra sözleşmeleri geçersiz olabilir.

Belgenin başlığında “ibraname” yazması, içeriğin her durumda geçerli olduğu anlamına gelmez. Ödeme tutarları, banka kayıtları, bordrolar ve belgede yer alan alacak kalemleri birlikte incelenmelidir.

Eksik veya tartışmalı bir ödeme söz konusuysa, imza atmadan önce belgenin hukuki sonuçlarını değerlendirmek ve gerektiğinde iş hukuku alanında çalışan bir uzmandan görüş almak yerinde olur.

9. İşten ayrılış öncesi kontrol listesi

Son bordronuzu kontrol ederken aşağıdaki başlıkları sırayla inceleyin:

• İşe giriş ve işten ayrılış tarihleri doğru mu?
• Son aya ait ücret ve prim günleri doğru hesaplanmış mı?
• Kullanılmamış yıllık izin günleri eksiksiz belirlenmiş mi?
• Kıdem tazminatı hakkı ve uygulanacak tavan doğru değerlendirilmiş mi?
• İhbar süresi ve ihbar tazminatı koşulları kontrol edilmiş mi?
• Hak edilmiş fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ve prim alacakları eklenmiş mi?
• SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri ödeme türüne uygun mu?
• Ödemeler bordro, banka kaydı ve imzalanacak belgelerle tutarlı mı?
• Varsa toplu iş sözleşmesi ve işyeri uygulamalarından doğan haklar incelenmiş mi?

10. Sık sorulan sorular

11. Resmî kaynaklar ve hukuki dayanaklar

Makaledeki hukuki değerlendirmeleri kontrol etmek ve dönemsel değişiklikleri takip etmek için aşağıdaki resmî kaynaklardan yararlanabilirsiniz.

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 4857 sayılı İş Kanunu, 1475 sayılı Kanun’un yürürlükteki 14. maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
• Sosyal Güvenlik Kurumu – Prime Esas Kazanç Miktarları – Ücretlerin, kullanılmayan yıllık izin ücretlerinin ve diğer ödemelerin prim uygulaması.
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – 2026 Ücret ve Kıdem Tazminatı Verileri – 2026 yılı brüt asgari ücret ve ikinci yarı kıdem tazminatı tavanı.
• Gelir İdaresi Başkanlığı – Gelir vergisi, ücret gelirleri ve tazminatlara ilişkin vergi mevzuatı.

Sonuç: Son bordronuzu kontrol etmeden karar vermeyin

İşten ayrılışta hak edilen toplam tutar, tek bir tazminat hesabından ibaret değildir. Son maaş, kullanılmamış yıllık izin ücreti, koşulları oluşmuş kıdem ve ihbar tazminatları ile diğer işçilik alacakları ayrı ayrı incelenmelidir.

2026 yılı için geçerli tavanların, SGK prim sınırlarının ve vergi kurallarının doğru uygulanması, bordrodaki brüt ve net tutarların kontrol edilmesi açısından önem taşır. İşten ayrılış belgelerini imzalamadan önce alacak kalemlerini, banka ödemelerini ve bordro kayıtlarını karşılaştırın.

MaaşAnaliz üzerinden kıdem ve ihbar tazminatı hesabınızı kontrol edin →